أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

619

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

( 6 ) . در نسخهء اصلى واژهء نامفهوم « يجه » اما از توضيح بعدى معلوم مىشود كه بايد « جو برهنه » باشد ؛ قس . بالاتر يادداشت 3 و ابن بيطار ، دست‌نويس ، ورق 306 الف . ( 7 ) . اللصب - چسبيده ؛ قس . Lane ، 2660 . ( 8 ) . نسخهء فارسى مىافزايد : « نوع اول را كه سبز باشد خرجو گويند به فرغانه و نوع دوم را جومروى گويند » قطعهء * 8 در Picture ، 124 درج شده است . 556 . سلافة العنب - نوعى شراب انگور آن معروف است . حمزه : اين « خود آمد » 1 است يعنى [ آبى كه ] از پيش بدون فشردن بيرون مىآيد 2 . مىگويند كه [ سلافه شرابى است كه ] در خم‌ها صاف شده و سپس در ديگر [ ظرف‌ها ] ريخته شده است . باده 3 همان « مطبوخ » 4 و مطبوخ همان « مثلث » 5 است . ابو حنيفه : سلافه [ شرابى است ] كه مدت بيشترى باقى مىماند و آهسته‌تر مىرسد . پارسيان خمر 6 و مطبوخ را « باده » مىنامند كه همان باذق 7 است . [ شاعر ] گفته است : قطره‌قطره چكد سلافه * نفشرد با پا عصار مىگويند كه « سلافه » شرابى است كه در خم‌ها صاف شده و سپس در ديگر [ ظرف‌ها ] ريخته شده است 8 . قتيبة المهلّب : نوشيدم سلاف حبهء [ انگور ] 9 و مردم نطلش 10 را * كس نبيند برترى سلاف بر نطل را ( 1 ) . « خود آمد » فارسى . ( 2 ) . يعنى پيش از فشردن - تسلف البروز . ( 3 ) . باده - يكى از نام‌هاى فارسى شراب . ( 4 ) . المطبوخ - پخته شده ؛ از توضيح بعدى برمىآيد شرابى است پخته كه به يك سوم حجم اوليهء رسيده است ؛ طبق Lane ( 1822 ) - شرابى است پخته كه به نصف حجم اوليه رسيده باشد . در پى آن جملهء نامفهوم : وسيكى عند ما ولد ابو يوسف الرشيد . ( 5 ) . المثلث - شراب ( يا آب انگور ) پخته كه به يك سوم حجم اوليه رسيده است ؛ Lane ، 349 ؛ II , Vullers ، 1138 .